Vertrouw jij jouw kind?

Met een kind in groep 8 gaat er een hele nieuwe wereld voor me open. Eén van de dingen waar we op dit moment samen met onze oudste zoon volop mee bezig zijn is het zoeken naar de juiste middelbare school. Afgelopen week zaten we op een informatie-avond over het voortgezet onderwijs. Verschillende middelbare scholen presenteerden zich op deze avond aan de ouders. Eén van de scholen vertelde trots over het volg-systeem waar zij gebruik van maken. Voor mij was het een nieuwe term, ouders met kinderen op het voortgezet onderwijs zullen er vast mee bekend zijn. Met een dergelijk systeem kun je als ouders direct het lesrooster van je kind in zien. Handig natuurlijk, maar daar blijft het niet bij. Het systeem houdt bij welke lessen je kind aanwezig (of afwezig) was, welk huiswerk je kind heeft en of hij dit al heeft gemaakt, wanneer hij een toets heeft en wat het resultaat van die toets is. Met andere woorden, ook al is de afstand tot de school voor ouders groter dan bij de basisschool, de controle die je hebt over je kind is groter dan ooit, hij kan niets meer voor je geheim houden. Met een handige app heb je een direct inkijkje in een groot deel van zijn privéleven. Het werd enthousiast gepresenteerd als een fantastische tool en een grote verbetering ten opzichte van vroeger, toen wij nog wel eens een onvoldoende konden verzwijgen voor onze ouders tot we ons rapport mee naar huis kregen.

Ook al zat de controlefreak in mij te stuiteren op zijn stoel van enthousiasme, want ja, loslaten ís vreselijk moeilijk en op deze manier heb je toch nog enige controle over je kind, zag ik vooral heel veel nadelen. Waar blijft het vertrouwen in je kind in dit hele verhaal? Welk signaal geef je je kind als je hem zo intensief controleert? Wat doet dit met de ontwikkeling van zijn zelfstandigheid? En vooral wat doet het met de communicatie tussen jou en je kind? Het ontneemt je kind de noodzaak van het praten over school. Terwijl hij op zijn fiets op weg is naar huis heb jij in de app immers al uitgebreid kunnen lezen wat hij die dag al dan niet heeft uitgevoerd.

Ik merk dat dit hele systeem erg veel weerstand bij me oproept en het past in mijn ogen niet bij de (wetenschappelijke) kennis over de ontwikkeling van kinderen in de puberteit. In deze ontwikkelingsperiode staat de vorming van de eigen identiteit van het kind (of eigenlijk de jongere) voorop. De jongere is volop op zoek naar zijn eigen identiteit en zijn individualiteit. Om dit te bereiken zal hij om te beginnen gaan ervaren dat hij niet één is met zijn ouders en zal hij de verschillen met zijn ouders gaan benadrukken. Vervolgens volgt er een periode waarin de jongere zich meer gaat distanciëren van de volwassenen, hij gaat uit proberen, zoekt grenzen op en luistert liever naar zijn vrienden dan naar zijn ouders. In het midden van de adolescentie volgt er een periode waarin de jongere angst ervaart voor het volledig loskomen van de ouders en de behoefte voelt om weer terug te keren naar zijn basis. Als de jongere deze fases allemaal vanuit een veilige basis kan doorlopen zal hij aan het einde van de adolescentie een goed gevoel van een eigen identiteit hebben ontwikkeld.

Hoe moeilijk het ook is, voor de jongere is het belangrijk dat hij in zijn puberteit kan loskomen van zijn ouders en dat betekent dus ook dat je als ouders de controle los zult moeten laten. Om deze lastige periode zonder al te veel kleerscheuren door te komen is het belangrijk om met je jongere in gesprek te gaan en te blijven overleggen. Onderzoek (Conger en Petersen, 1984, Adolescence ans youth. Psychological development in a changing world) heeft immers aangetoond dat een democratische opvoeding, die zich kenmerkt door overleg, het beste aansluit bij adolescenten.

Wanneer je de communicatie in de puberteit, hoe moeilijk dat soms ook is, gaande houdt en je kind leert dat hij altijd alles aan je kan vertellen is een volg-systeem niet nodig. Ja, je kind zal af en toe dingen voor je verzwijgen, maar dat hoort er bij en daar heeft hij recht op. Zolang er een veilige basis is zul je er als ouders op moeten vertrouwen dat je kind, als het er echt toe doet, zijn weg naar jullie weet te vinden. Opgroeien gaat met vallen en opstaan, een dreumes leert niet lopen als hij steeds door zijn ouders wordt gedragen en niet het recht krijgt om letterlijk te leren door vallen en opstaan. Een adolescent zal niet leren zelfstandig te worden als hij niet het recht krijgt om, ook met vallen en opstaan, te leren wat zelfstandigheid inhoudt.

Zolang we onze kinderen een veilige basis bieden en de dialoog, vanuit vertrouwen met ze aan blijven gaan hebben we in mijn ogen geen volg-app nodig.

Wat betreft de schoolkeuze van onze zoon zullen we de keuze niet af laten hangen van het al dan niet aanwezig zijn van het volg-systeem. We vinden het veel belangrijker dat onze zoon kiest voor een school waar hij zich prettig voelt. En dat volg-systeem, dat laten we fijn voor wat het is. Ik wacht onze zoon straks graag thuis op met een kop thee en een koekje om vervolgens van hem zelf te horen hoe zijn dag was.

 

1 gedachte over “Vertrouw jij jouw kind?”

Geef een reactie